Posts Tagged "freelance"
Freelance web tasarımda projelendirmenin önemi
Yeni bir potansiyel müşteri size ulaştı, portfolyonuzu beğendiğini ve kendisinin de bir web sitesine ihtiyacı olduğunu söyledi. Yaptığınız ön görüşmede bir çok noktada prensipte anlaştınız. Artık yeni bir web sitesi işi almak üzeresiniz. Sıra proje kapsamı, proje süresi ve en önemlisi ödeme koşullarına geldi. Bu noktada yapacağınız bir hata bütün ipleri müşteriye vermenize yol açabilir. Ödemeler gecikir ya da eksik yapılır, iş kapsamı genişletilir, ekstra işler çıkartılır, iş uzar, profesyonellikten uzaklaşıp hatır gönül işi devreye girer, karşı taraf sizi ciddiye almaz, müşteriniz olduğunu unutup patronunuz gibi davranmaya başlar, web sitesi biter, ödeme yapmadan elinizden alırlar… Bu durumla karşılaşmamak için ne yapmalısınız?
Devamını OkuGelecekte web tasarım kariyeriniz garanti altında mı?
Web tasarım ve web programcılığı, hızla gelişen teknolojisiyle son zamanlarda çok fazla değer kazanarak saygı duyulan bir meslek haline geldi. Peki hızla gelişmeye devam eden web tasarım işi gelecekte ne durumda olacak? Bundan 10 yıl sonra web tasarımın geleceği noktayı kestirebiliyor musunuz? Gelecekte de sektördeki yerimizi koruyabilmek ve kariyerimizi garanti altına alabilmek için neler yapmalıyız? Bu makalede, web tasarımın bugünkü halinden yola çıkıp yeni teknolojileri değerlendirerek, bir kaç yıl sonrasına kendimizi hazırlamanın yollarını arayacağız.
Devamını OkuElveda Ofis’ten freelance iş imkanları
Freelance iş hayatı diyince, elvedaofis.com istikrarlı ve profesyonel çalışma prensibiyle akla ilk gelen isimlerden. Kurucusu Özlem Ercan‘ın geçtiğimiz günlerde blogda yayınladığı yazıyla birlikte, Elveda Ofis artık sadece freelance hizmet ve destek vermekle kalmayıp, aynı zamanda diğer freelance çalışanlara da iş imkanı sunmaya başladı. Freelance iş bulma platformlarının yetersiz kaldığı bir dönemde, bu gelişmeye freelance çalışanların dikkatini çekmek istiyorum.
Devamını OkuTürkçe freelance iş ilanları siteleri
Gün geçtikçe freelance çalışma hayatına artan ilgiyle birlikte, sadece ülkemiz sınırları içerisinde hizmet veren freelance iş ilanı sitelerinin de yavaş yavaş hayata geçtiğini görmek sevindirici. Yurtdışında belki de yüzbinlerce kullanıcısı olan freelance ilan sitelerini kullanma imkanımız olsa da, Türkiye’den müşteri bulmak için Türkçe ilan sitelerini kullanmamız gerekiyor. Ben de bu konuda bir araştırma yapıp, yurt dışındaki örnekleri gibi, teklif verme yoluyla iş bulmanızı sağlayan Türkçe freelance ilan sitelerini bir araya getirmenin faydalı olacağını düşündüm. Her ne kadar, şimdilik çok fazla ilan ve üye sayısı olmasa da, şimdiden iyi iş imkanları çıkabilecek potansiyele sahipler.
Devamını OkuHaftalık OZD #22
OZD Tasarım’ın 22.haftasında yeni başlayanlar için sıfırdan jQuery öğreten Türkçe jQuery dersleri ile haftaya başlamıştık. Nette jQuery ile ilgili bir çok kaynak ve hazır eklenti mevcutken, maalesef kısıtlı sayıda Türkçe ders bulunduğunu farkettim. Umarım jQuery ile uğraşan web geliştirici arkadaşlarımız daha fazla jQuery dersi yayınlarlar. Yine de bulduklarım oldukça özenli ve ayrıntılı olarak hazırlandığı için kesinlikle yeni başlayanların jQuery öğrenmesi için çok faydalı olacaktır.
Hemen sonrasında, uzun zamandır blogumda yer vermediğim Twitter ile ilgili, nette bulduğum ücretsiz indirebileceğiniz yeni Twitter ikon setlerini bir araya getirdim. Blogunuzda, web sitenizde kullanabileceğiniz çok sevimli ikonlar var. Arşivinize eklemeye, ikon arşiviniz yoksa en azından göz atmanıza değer.
Geçtiğimiz haftanın en dikkat çeken konusunu, haftanın son makalesi oluşturuyor. Freelance çalışanların en çok yakındıkları konuların başında gelen Freelance çalışanların yasal yükümlülükleri ile ilgili bir yazı dizisinin ilk bölümünü yayınladım. Devamı için, geçtiğimiz haftasonu bir mali müşavir arkadaşımla konuyla ilgili bir görüşme gerçekleştirdim. Ancak aniden şehir dışına çıkmak zorunda kaldığımdan, yazının devamını hazırlayamadım. Sanırım bir kaç gün içinde yayınlamış olurum. Merak etmeyin bu yazı dizisini hepimizin işine yarayacak şekilde tamamlamaya kararlıyım:) Bu hafta yazının 2. bölümünü okuyabileceksiniz. Takipte kalın.
Yeni başlayanlar için Türkçe jQuery dersleri
10+ Yepyeni Twitter ikon setleri
Freelance çalışanların yasal sorumlulukları – 1
Devamını OkuFreelance çalışanların yasal sorumlulukları – 1
Şu sıralar, malum sebeplerle yükselişte olan freelance çalışma hayatı ile ilgili önemli bir konuyu araştırıyorum: Freelance çalışanların yasal sorumlulukları. Yasal olarak freelance çalışmak için neler yapılması gerektiği, vergi kanunları, müşteri ile aramızda yaptığımız sözleşmenin geçerli olup olmadığı gibi önemli konuları, hem internetten araştırarak hem de çevremde bulunan avukat ve mali müşavir arkadaşlarıma danışarak öğrenmeye çalışıyorum. Sonuçta, freelance çalışmayı tercih eden hiç kimsenin, yaptığı bir iş sonunda bilinçli ya da bilinçsiz olarak suçlu durumuna düşmek isteyeceğini sanmıyorum. Bu nedenle, freelance çalışanlar olarak yasal sorumluluklarımızı, haklarımızı ve ilgili iş kanunlarını bilmemiz gerekiyor.
Freelance çalışmak yasal mı?
İnternetten yaptığım ön araştırma ile bu konuda en çok tartışılan konuların başında freelance çalışmak yasal mı? sorusu geliyor ki sayfalarca tartışılan bu sorunun cevabı aslında çok basit: Yasal sorumluluklarınızın bilincinde olarak ve yükümlülüklerinizi yerine getirerek çalıştınız sürece freelance çalışmak elbette yasaldır. Peki nedir bu yasal sorumluluklar? İşte benim de tam olarak öğrenmek ve burada kaleme almak istediğim konu bu:) Ancak hala devam eden araştırmalarım sonucunda edindiğim bilgilerin doğruluğundan emin oluncaya dek kesin kanıya varmak ve sizleri de yanıltmak istemiyorum. Bu nedenle, konuyu bir yazı dizisi şeklinde ele almanın daha doğru olacağını düşündüm. Cevapları bulmak için önce freelance çalışanların en çok merak ettiği ve tartışığı konuları sıralayarak başlayalım.
Konuyla ilgili neredeyse bütün freelance çalışanlar
aynı soruları soruyor:
- Freelance çalışanlar müşteriye fatura kesmek zorunda mı? Başka bir iş yerine fatura kestirsek olur mu?
- Freelance çalışanlar gelir vergisi ödemek zorunda mı? Yoksa freelance çalışanlar gelir vergisinden muaf mı?
- Freelance çalışanlar şahıs şirketi kurmalı mı?
- İş yasası ve vergi kanunları freelance çalışanlar için de geçerli mi?
- Home-Ofis çalışmanın yasal yükümlülükleri nelerdir?
- Müşteriyle yaptığımız sözleşmenin geçerli olması için ne yapmak gerekir?

Fatura kesmek zorunda mıyız?
Bu konu daha çok “fatura kesmezsek ne olur?” şeklinde tartışılan bir soru aslında. Çünkü yasalara göre haksız kazanç sahibi durumuna düşmemek için elde ettiğimiz geliri faturalandırmak zorunda olduğumuzu bir çoğumuz biliyor olmalı. Ancak freelance çalışan bir çok insanın kendine ait şirketi olmadığından, öyle durumlarda ne yapılması gerektiği konusunda tereddütte kalıyorlar. Müşterilerden fatura talep edildiğinde ise herkesin ilk aklına gelen şey, başka bir şirkete KDV tutarını ödeyerek, o şirket üzerinden fatura kestirmek oluyor. Bu durum tamamıyla yasal mı değil mi tartışılır ancak kesin olan bir şey varsa o da etik olmadığı. Ayrıca eğer müşteri ile sizin aranızda bir sözleşme yapıldıysa, faturada geçen isimle sözleşmede geçen isim aynı olmadığından, müşteri ile aranızda bir sorun yaşandığında, bu durum hakkınızı aramak için yasal yollara başvurmanıza engel olabilir.
Gider Pusulası
Edindiğim bilgilere göre, başka bir şirket üstünden fatura kesme yoluna gitmeden önce müşterinizle konuşarak, yaptığınız iş ile ilgili sizin adınıza gider pusulası kesmesini isteyebilirsiniz. Müşteri size gider pusulası kestiğinde hizmet bedelinin %10′u kadar stopaj vergisi öder. Bu durumda size KDV ödemesine gerek de kalmaz. Hizmeti alan kişi yani müşteriniz gider pusulasının kopyasını alarak, size aslını verir. Böylece siz gelirinizi o ise giderini belgelendirmiş olur. Bence de freelance çalışanlar için fatura konusundaki en kolay ve yasal çözüm bu.
Kazancınızı belgelendirdiniz.
Peki, vergi vermeniz gerekmiyor mu?
Konuyla ilgili sorularımı sormak üzere hafta sonu bir mali müşavir ile görüşmem var. Bu nedenle, gelir vergisi ve vergi kanunları, şirket kurmak, home-ofis çalışmanın yasal yükümlülükleri, sözleşmelerin geçerliliği gibi konularla ilgili, yazının başında sorduğumuz sorulara 2.bölümünde geçsek daha iyi olacak. Bir kaç güne kadar yazının 2.bölümünü hazırlayıp yayınlamayı planlıyorum.
Devamını OkuMüşterilerin web tasarımcıda aradığı 5 özellik
Aslında başlığı “5 maddede freelance tasarımcı” şeklinde kısaltabiliriz. Çünkü burada web tasarımcıdan kastım özellikle freelance tasarımcılar. Ve bu makalede bahsettiğim müşterilerin aradığı özelliklere dikkat ederek en iyi freelance tasarımcılardan biri olma yolunda ilerleyebilmeniz mümkün. Öyleyse freelance tasarımcılar olarak bu makaleyi iyi bir freelance tasarımcıda olması gereken özellikler şeklinde değerlendirerek okuyabilirsiniz.
Bir müşteri ile anlaşıp, tasarım, site kurulumu ve sonrasındaki teknik destek aşamalarında müşterilerinizle aranızda olması gereken ilişki konusunda hiç özeleştiri yaptığınız oldu mu? Olaya bir de şu yönüyle bakalım. Uzun süredir web tasarımı yaptığınız halde, şimdiye kadar bir müşterinizin tavsiyesi ya da referansı ile başka bir müşteri kazanmadıysanız, artık oturup özeleştiri yapma vaktiniz gelmiş demektir.

Tasarımlarınız bir yana, freelance tasarımcılarda olması gereken nitelikler ve müşterilerinizle aranızda olması gereken ilişki konusunda değerlendirme yapıp, kendinizi bu konuda geliştirerek ve yenileyerek onların gözünde daha iyi bir itibar kazanabilirsiniz.
Bu konuda dikkat etmeniz gereken özellikler, aynı zamanda müşterilerin freelance tasarımcılarda aradığı özelliklerdir. Ve bu özellikleri 5 ana başlıkta toplayarak bu konuda neler yapmanız gerektiğine göz atabiliriz.
Sorumluluk
Çalışma takviminizi her müşterinize özel bir sorumlulukla oluşturmanız gerekir. Hiç bir müşteriniz, daha büyük bir proje üstünde çalıştığınız için kendi sitelerinin gecikmesini istemez. Müşteriniz, kendisinin her zaman sizin için önemli olduğunu hissetmek ister. Bu nedenle bütün müşterileriniz sizin gözünüzde aynı önem seviyesine sahip olmalı ve her biri ile özel bir sorumluluk bilinciyle çalışmanız gerekmektedir.
O an hangi müşteriniz için çalışıyorsanız, o müşterinizin, kendinizi o işe adadığınızı hissetmesini sağlayın. Böylece o da kendisine düşen sorumluluğu yerine getirmek isteyecek ve site içeriği, resim dosyaları ve siteyle ilgili gerekli olan diğer önemli dökümanları size zamanında temin edecektir.
Yaratıcılık
Portfolyonuzu gözden geçirin. Çünkü müşterileriniz sizinle anlaşmadan önce bunu yaparlar. Daha önce yaptığınız işlerde ne kadar özgün ve yaratıcı olursanız olun, yaratıcılık müşterinizin isteğine göre değişeceğinden, onların ne istediğini iyi anlamanız ve onlara hayal ettiklerinden daha iyisini vermeniz gerekir. Müşteri, portfolyonuzdaki en iyi sitenin kendi sitesi olduğuna inanmak ister. Bunu başarmak için her tasarımınızda yeni bir teknik ya da efekt denemekten çekinmeyin. Buton, navigasyon menü ya da form elementlerinde daha önce hiç kullanmadığınız görsel efektleri kullanıp, müşterinize farklı bir şeyler sunabilirsiniz.
Şahsen ben her web site tasarımında özellikle form elementlerinde internette hiç rastlamadığım efektler denemekten çok keyif alıyorum. Ortaya çok da etkileyici işler çıkabiliyor. Basit bir örnekle input:focus özelliğine farklı değerler tanımlayarak iletişim formundaki satırlara alışılmışın dışında bir canlılık kazandırabilirsiniz.
Titizlik

İyi bir tasarımcı titiz olmak zorundadır. Ana sayfa tasarımı haricinde alt sayfalarda ve sitedeki bütün objelerin tasarımında aynı titizliği göstererek mükemmelliyetçi bir bilinçle çalışmanız, müşteri memnuniyeti açısından çok önemlidir. Müşterinin gözünü sadece ana sayfa tasarımı ile boyamaya çalışmak yerine, aynı önemi alt sayfalara da göstererek, işinizi (dolayısıyla müşterinizin web sitesini) ne kadar önemsediğinizi onlara kanıtlayabilirsiniz. Ve böylece onların güvenini kazanırsınız.
Ayrıca tasarım sürecinde müşterilerinizin önerilerine ve yapıcı eleştirilerine açık olup, tasarımın onların istekleri doğrultusunda son şeklini almasını sağlayın. Bu, müşteri memnuniyeti açısından çok önemli bir davranıştır.
Anlayış

Karşılıklı anlayış her iki tarafa da avantaj sağlar. Eminim her tasarımcı, müşterisinin başlangıçtan sonuca kadar her aşamada mutlu olmasını ister. Bu nedenle öncelikle tasarımcı müşterisine karşı anlayışlı olduğunu göstermek zorundadır. Geçmişten günümüze kadar herkesin bildiği “müşteri her zaman haklıdır” sözünü dikkate alarak müşterilerinizin isteklerine gösterdiğiniz anlayış onları memnun eder. Ancak tasarım işinde onları kırmadan “hayır” demeyi de bilmeniz gerekiyor. Çünkü tasarım sizin işiniz ve tasarımı müşterinizden daha iyi anlarsanız.
Müşteriler tasarımın her aşamasında müdahalede bulunmak isteyebilirler. Eğer müşteriniz farkında olmadan tasarımın estetiğini ve güzelliğini bozacak bir değişiklik isterse, kibar bir dille bu değişikliği yapmanın tasarım açısından iyi olmayacağını belirtebilirsiniz. Böyle yaptığınızda, onlar da muhtemelen sizi anlayışla karşılayacaktır. Yine de istedikleri değişikliği görmek istediklerinde, iş takviminizi aksatmayacağına eminseniz bu değişiklik için ayrıyeten bir maliyet çıkarmamaya çalışın. Karşılıklı anlayış, çalışma sürecinin ve uzun süreli iş ilişkisinin en sağlıklı yoludur.
Özgüven

Özgüven, kibirden çok farklı bir şeydir. Özellikle de çok yüksek fiyatlarla çalışan, sektörün ünlü freelance tasarımcıları bir süre sonra müşterisi için “en iyi tasarım”ı yapmak zorunda hissetmeyecek kadar özgüvenli olabiliyorlar. Bunu bence özgüvenden çok kibir ile ifade edebiliriz. Müşteri “ben böyle tasarladıysam bir bildiğim var” diyebilecek kadar kendine fazlasıyla güvenen bir tasarımcı yerine, müşterisinin istediği değişiklikleri önemseyen, aynı zamanda da ne yaptığından emin olacak kadar özgüvenli bir tasarımcıyla çalışmayı tercih eder. Bir tasarımcı, zaman içerisinde müşterilerinden aldığı olumlu eleştiriler sayesinde özgüven kazanmaya başlar. Bu da yine müşteri memnuniyetiyle ilgili bir durum olduğundan onların isteklerine cevap verebilmeniz çok önemlidir.
Müşteriler tasarımcıda başka ne arar?
Eminim müşteriler, en iyi web tasarımcı ile çalışmak için yukarda sıraladığım niteliklerden daha fazlasını arıyorlardır. Ancak benim gözlemlediğim kadarıyla belirlediğim ana başlıklar bunlar. Aklıma gelmeyen ama sizin emin olduğunuz başka özellikler varsa bu konuda yorumlarınız ve eleştirileriniz benim için çok önemli.
Freelance tasarımcılar olarak başka hangi özelliklere sahip olmalıyız? Bir müşteri olarak freelance tasarımcılarda hangi özellikleri ararsınız? Cevaplarınızı bekliyorum.
Devamını OkuTasarımcıların sorunu: yazılımcı bulmak ve birlikte çalışmak
Freelance web tasarım pazarı son zamanlarda gerçekten çok büyüdü. Özellikle kurumsal şirketlerin -belki de özel ilgi istemesinden dolayı- freelance tasarımcılara ilgisi arttı. Bununla birlikte müşterilerden gelen istekler de çoğaldı tabi. Tasarım konusunda müşterilerinizin bütün isteklerini karşılamakta zorlanmıyor olabilirsiniz. Ama Photoshop’ta tasarım yapmak freelance tasarım işinin sadece bir bölümüdür. Asıl büyük bölüm sitenin kodlanması bir yana, yazılımından ibarettir. Ve bu bölümde doğru yazılımcı ile çalışmazsanız müşterilerinizin isteklerini tam anlamıyla yerine getiremeyebilirsiniz.
Müşteriniz web sitesi yaptırmak için kapınızı çaldığında hiç yazılım bilmeyen çok iyi bir tasarımcı olarak ona ne dersiniz? “Üzgünüm, ben sadece tasarım yapıyorum, yazılım bilmiyorum” dememelisiniz. İşi alırsınız ve derhal sitenizin programlamasını yapacak iyi bir yazılımcı arayışına girersiniz. Aslında çok kolay, değil mi? Hayır, pek sayılmaz:) Bu sektörde ne kadar çok “web programcısıyım” diye geçinen kişi var ki bilemezsiniz. Her fırsatta kapasitelerinden, teknik donanımlarından ve deneyimlerinden bahsederler ama onlarla çalıştığınızda vaad ettiklerinin aksine müşterinizin isteklerini yerine getiremezler. Gerçekten iyi web programcılarını tenzih ediyorum, onlar üstlerine alınmasın ama kalabalık bir yazılım camiasından iyi olanı bulmak çok zor olabiliyor.
Bu makalede, bir web tasarımcı olarak bu sorunun üstesinden nasıl gelinebileceğini anlatmaya çalışacağım. Bunun için incelememiz gereken başlıklar şunlar:
- Yazılımcıyı nerelerde aramalıyız?
- Doğru yazılımcıyı nasıl bulabiliriz?
- Yazılımcı ile çalışırken nelere dikkat etmeliyiz?
Yazılımcıyı nerelerde aramalıyız?
Yazılımcı ararken bakabileceğimiz bir çok yer var. Ve o yerlere aslında hiç de yabancı değilsiniz.
Güvenilir çevre
İş ilanı vermeden önce ilk yapmanız gereken şey, çevrenizdeki arkadaşlarınıza ve bu sektörle bağlantılı güvenilir insanlara danışmak olsun. Böylelikle güvendiğiniz bir kaynağın referans olduğu yazılımcı hiç tanımadığınız bir yazılımcıya göre her zaman daha iyidir. Özellikle de aynı yazılımcıyla daha önce çalışan bir tasarımcı arkadaşınızdan olumlu bir yorum duyarsanız artık daha fazla endişelenmenize gerek kalmadı demektir. Bu konuda Twitter, Xing, Facebook gibi bağlantı ağlarından da güvendiğiniz insanlara danışabilirsiniz.
Sektörün tanınmış uzmanları
Eğer bütçeniz bunu gerçekten karşılayabilecekse, en iyi sonucu tabi ki yazılım sektörünün en iyi isimleriyle çalışarak alabilirsiniz. Uzmanlık alanı ile ilgili kitap yazacak ya da konferans verecek kadar büyük isimlere bütçeniz yetmiyorsa en azından yazılım konusunda kendi blogu olan ve takip edilen insanları tercih edebilirsiniz. Her blogu olan kişi bütün yazılım isteklerinizi karşılayabilecek diye bir durum olmasa da, eğer bu sektörde itibar kazandıysa bunu kendisinin başarısına bağlamalıyız.
İlan Siteleri
Bütün kanalları tükettiğiniz halde aradığınız yazılımcıyı hala bulamadıysanız internetteki ilan sitelerine başvurmanın zamanı gelmiş demektir. İşte bu noktada devreye ücretli ve ücretsiz profesyonel ilan sitelerinin yanında freelance tasarım ile ilgili diğer web siteleri ve forumlar devreye giriyor. İlan verirken işle ilgili olarak domain adı, özel isim ve ücret hakkında bilgi vermeden, işin yazılımla ilgili olan kısmı ile ilgili bir kaç teknik detayı vermenizde sakınca yoktur. Böylelikle belirlediğiniz arama kriterlerine göre sınırlarınızı daraltacak ve konuyla alakalı olmayan diğer yazılımcıların başvurularını önlemiş olacaksınız.
Doğru yazılımcıyı nasıl bulabiliriz?
Yeterli sayıda yazılımcı başvurusu aldınız ve şimdi sıra zor olan bölümde: Dikkatli bir şekilde inceleyerek elemek. Bunu yaparken dikkat etmeniz gereken önemli noktalar var.
Referanslar ve portfolyo
Yazılımcıyı bulurken en önemli noktalardan biri de budur gerçekten. Çevrenizden birilerinin olumlu referansıyla bulduğunuz yazılımcılarla çalışırken güven sorununu daha işin başındayken çözmüş olursunuz (Her şeye rağmen, kontrol güvenden daha iyidir). Bulduğunuz yazılımcının kişisel referansı yoksa eski müşterileri ile iletişime geçip sormanızda hiç bir sakınca yoktur aslında.
Yazılımcının portfolyosu da çok önemlidir. Yazılımını yaptığı siteleri ziyaret ederek fonksiyonel yönden inceleyin. Yazılımın tamamı kendine ait olmayabilir. Açık açık yazılımın hangi bölümlerinin kendisine ait olduğunu sorabilirsiniz. Projenin yazılımı ile ilgili tam olarak neye ihtiyacınız olduğunu belirleyerek, bulduğunuz yazılımcının yeteneğini ve tecrübesini buna göre değerlendirin. Bu konuda aklınızda hiç bir soru işareti kalmadığından emin olmalısınız.
Anlama Kabiliyeti
Yazılımcının anlama kabiliyeti de en önemli hususlardan biridir. Başarılı bir yazılımcı projenin her aşamasında karşılaştığı teknik sorunları zaman kaybetmeden anlayarak çözüm getirebilmelidir. Bu aynı zamanda detaylı ve büyük projelerde karmaşıklığın önüne geçen bir yeteneğe sahip olduğunu gösterir.
Ayrıca iyi bir dinleyici ve talimatlarınızı yerine getirecek biri olmalıdır. Kendisiyle telefon ve e-mail yoluyla iletişim halindeyken, tavırlarından bu konuyla ilgili önsezi ve ipucu alabilirsiniz.
Sonuç olarak yazılımcı ile aranızdaki iletişim ve yazılımcının sizi ve teknik sorunları anlama kabiliyeti, projenizin zamanında ve başarı ile sonuçlanmasında önemli rol oynar. Şayet bunu başarabilirseniz, hem gelecekteki yeni projelerinizde gönül rahatlığıyla beraber çalışabilirsiniz hem de diğer projelerde yine sizinle çalışmak isteyen -sonuçtan memnun- bir müşteri kazanmış olursunuz.
Uzmanlık Alanı
Bütün yazılımcılar aynı işi yapmaz. Hepsinin bir uzmanlık alanı vardır. Siz de projenizin gereksinimlerini karşılayabilecek uzmanlık alanına sahip bir yazılımcı bulmalısınız. Örneğin bir alışveriş sitesi işi aldıysanız, alışveriş sitelerinde deneyimli bir yazılımcıyla çalışmalısınız. Aradığımız kişi İsviçre Çakısı gibi herşeyden birazcık anlayan birisi olmamalı. Buradaki anahtar kelime uzmandır. İstediğiniz program dilini ya da teknolojiyi bildiğini ama daha önce o konuda hiç çalışmadığını söyleyen programcılardan sakınmanızı tavsiye ederim. Uzmanlık alanı ile ilgili kendi yazılarını yayınladığı blogu olan yazılımcılar kendilerini sürekli geliştirmek ve uzman olduklarını kanıtlamak için diğerlerinden her zaman bir adım öndedirler.
İletişim Kolaylığı
Elbette rahatlıkla iletişime geçebileceğiniz bir web yazılımcısı ile çalışmak istersiniz. Sadece siteyi yaparken değil aynı zamanda düzenli görüşmeler ve güncelleme işlemleri için de her daim ulaşılabilir olmalı. Bir anlamda zamana karşı yarıştığınız süreçte, günlerce hatta haftalarca yazılımcınızdan haber alamamak kadar kötü bir durum olamaz her halde. Freelance tasarım sektöründe bir çoğumuz Messenger, Skype ya da Gtalk kullanıyoruz. Birlikte çalıştığımız yazılımcının da düzenli olarak çevrimiçi olduğu bir sohbet programı kullanması ve e-maillerine zamanında cevap vermesi size hızlı iletişim kolaylığı sağlar. Bu, yazılımcının bütün zamanını sizin projenize ayırabileceği anlamına gelmesin. Ama yine de iletişim kolaylığı projenin zamanında teslim edilebilmesi için çok önemli bir faktördür.
Ücretlendirme
Kesinlikle proje için yazılımcıya ayırdığınız ücret çok önemlidir. Ama sadece yazılımcının istediği ücrete odaklanmak en iyi yazılımcıyı bulmanızı sağlamaz. Yine de en iyi sonuca ulaşmak için proje için yaptığınız bütçelendirme ile ilgili bütün kriterleri değerlendirmelisiniz.
Günümüzde freelance’in her dalında olduğu gibi çok düşük ücretle iş yapan yazılımcılar bulmak kolaydır. Peki onların, isteklerinizi karşılayabilecek kapasitede olduklarından emin olabilir misiniz? Yazılım dünyasında ayrıntılı bir fiyat karşılaştırması yapıldığında, alınan hizmetin fiyatla doğru orantılı bir bağlantısı kesin olarak söz konusu değildir. Bazı yazılımcılar normalden daha düşük ücrete çok iyi işler çıkartırken, bazıları da çok yüksek ücret talep ettikleri halde istediklerinizi karşılayamayacak kadar tecrübesiz olabilirler. Bu nedenle sadece ücretlendirmeyi değil, yukarda saydığım bütün önemli noktaları göz önünde bulundurmalısınız.
Yazılımcı ile çalışırken nelere dikkat etmeliyiz?
Aradığınız yazılımcıyı buldunuz ve proje üstünde çalışmaya başladınız. Projeyi aksaklığa uğratmamak veya daha büyük bir sorunla karşılaşmamak için aklınızda olması gereken bir kaç önemli husus vardır.
Bütün detayları kontrol edin
Proje sürecinde işinizin sadece Photoshop‘ta tasarım yapıp belki biraz da CSS yazmak olduğunu düşünmeyin. Yazılımcıdan yapmasını istediğiniz bütün fonksiyonları, her bir butondan linklere kadar bütün detayları ile birlikte mutlaka inceleyerek tasarladığınız gibi olup olmadığını kontrol edin. Gerektiğinde üstünde tartışmaktan çekinmeyin. İşlem sürecinde müdahalede bulunmazsanız daha sonra geriye dönüp düzeltmeler yapmak daha zor olabilir ve haliyle daha fazla zamanınızı alabilir.
CSS ve Html yapısı da yazılımcı tarafından oluşturulacaksa tasarım notlarınızı döküman halinde kendisine vererek kenar boşlukları, satır aralıkları, sayfa genişlikleri, yazı tipi seçimi gibi konularda kendisine rehberlik sunabilirsiniz. Normalde iyi bir yazılımcı, arayüz tasarımını Html’e birebir dönüştürmekte zaten sorun yaşamayacaktır ama yine de siz önleminizi bu şekilde alırsanız iyi olur.
Tasarımı yazılımcıya herşeyiyle hazır halde verin
Bazı tasarımcılar tasarım yaparken yapısal sınırları ve web standartlarını tamamıyla dikkate almazlar. En basitinden ölçü birimi Piksel, çözünürlük ise 72 piksel/inch olmak zorundadır. Photoshop’ta tasarıma başlamadan önce belirlemeniz gereken sayfa ayarları kabaca aşağıdaki resim gibi olmalıdır. Bu ayarlara göre yaptığınız tasarım, internet tarayıcısında görüntülenecek olan sayfanın neredeyse aynısı olacağı için yazılımcılar için de kolaylık sağlamış olursunuz.
Siteyi bütün tarayıcılarda kontrol edin
Bu aslında yazılımcıların iyisiyle kötüsünü birbirinden ayırmak için çok önemli bir kriter. Web yazılımcıları sitenin Internet Explorer 6-7-8, Firefox 2-3, Safari 3-4, Google Chrome ve Opera gibi ünlü tarayıcılarda düzgün görünmesini ve yazdıkları bütün fonksiyonların sorunsuz olarak çalışmasını sağlamak zorundadırlar. Burada tartışılması gereken en önemli nokta, yeni web teknolojilerini desteklemeyen Internet Explorer 6′nın artık önemsenmemesi gerektiğidir. Ancak malesef ülkemizdeki resmi kurumlarda ve banka, sigorta şirketleri gibi kuruluşlarda hala IE 6′nın kullanılıyor olması bu konuda elimizi bağlamaktadır.
Tekrar tekrar test edin
Siteyi bütün tarayıcılarda kontrol etmek test işleminin sadece bir bölümüdür. Burada önemli olan, bütün fonksiyonların ve sayfaların farklı yollardan tekrar tekrar test edilip bug diye tabir ettiğimiz hataları bulup ayıklamaya çalışmaktır.
Mümkün olduğu kadar bütün linkleri ve butonları tıklayın, bütün formları doldurarak submit edin ve sonuçları görün. Eğer bir alışveriş sitesi ise gerçek bir kredi kartı ile denemek için bir ürün satın alın ve siparişten teslimata kadar olan işlem sürecini takip edin. Bir içerik yönetim sistemi (CMS) ise yazı yazma, düzenleme ve yorum bırakma gibi bütün özelliklerini tekrar tekrar deneyin. Hataları bulup ayıklamak her yazılım projesinin en can alıcı bölümüdür.
Makul bir süre belirleyin ve iş takvimi hazırlayın
Hiç kimse proje teslim günü geldiğinde ek süre talep edilmesini istemez. Proje teslim günleri (deadline) üstümüzde oluşturduğu stresle birlikte çalışmalarımızın kalitesini etkileyebilir. Bu nedenle projedeki zaman aralıklarını mantıklı bir şekilde belirlemek çok önemlidir.
Web tasarım projesini yönetirken dakik olmak için, zamanı bölümlere ayırarak oluşturduğunuz iş takvimine göre çalışmak gerekir:
- Tasarımı yazılımcıya teslim edeceğimiz zaman
- Yazılımcının, incelemeniz için fonksiyonları ve yazılımın tamamını size vereceği zaman
- Yazılımcı ile birlikte kontrol edip düzenlemeler yapacağınız zaman aralığı
- Siteyi müşteri ile birlikte gözden geçireceğiniz zaman aralığı
- Yazılımcı ile birlikte yapacağınız son düzenlemeler için gerekli zaman aralığı
- Sitenin tamamıyla teslim edilmesi ve internete yüklenmesi
Müşterilerinizin beklentilerini tamamıyla karşılayabilmek adına bu şekilde çalıştığınız sürece sorun olmayacaktır. İş takvimini hazırlamaya başlamadan önce yazılımcınıza danışarak istenilen yazılımın normal şartlarda ne kadar zaman alacağını belirlemeye çalışın. Ancak bu şekilde müşterinize karşı dakik olabilirsiniz. Plansız oluşabilecek sorunları da hesaba katarak esnek bir pay bırakmakta fayda var tabi.
Sonuç
Aldığınız website projesi için bir yazılımcı bulduğunuzda efektif olarak proje yönetiminden de siz sorumlu olacaksınız. Bu size tasarım haricinde de önemli deneyimler kazandıracaktır. Bir yazılımcı ile ortak çalışmayı öğrenmek web tasarım kariyerinizde önemli bir yol kat etmenizi sağlar. Bu yol boyunca tasarım konusunda önemli gelişmeler ve tecrübeler kazanırsınız.
Sonuç olarak, yazılımcı ile beraber çalışmak profesyonelliği ve ekip çalışmasını gerektirir. Doğru yazılımcıyı bulmak ve iş ilişkilerinizi geliştirmek ise biraz zaman alabilir. Bu nedenle doğru kişiyi bulduğunuz zaman onunla uzun süreli çalışmak için karşılıklı özveride bulunun ve web tasarım dünyasında neler yapabileceğinizi herkese gösterin.
Devamını OkuFreelance Çalışanlar Twitter Kullanırken Nelere Dikkat Etmeli?
Buradaki makalede freelance çalışanların neden Twitter kullanması gerektiğini yazmıştım. Devamı niteliğindeki ikinci makalemde ise Twitter kullanmaya başlamadan önce ve kullanırken nelere dikkat etmek gerektiğini anlatmaya çalışacağım. Eğer okumadıysanız, öncesinde ilk Twitter makalemi okumanızı tavsiye ederim: Freelance çalışanlar neden Twitter kullanmalı?
Lafı fazla uzatmadan, freelance çalışanlar için Twitter rehberi olabileceğini düşündüğüm yazıma hemen geçmek istiyorum.
Profil ayarlarınızı doğru yapın
Twitter kullanmaya karar verdiyseniz ilk yapmanız gereken Twitter’a üye olmak ve bir profil oluşturmak. Üye olmak çok basit zaten. Buradaki asıl nokta profil ayarlarınızın ileride size hatalı sonuçlara mal olmayacak şekilde ayarlamak. Bu ayarları aşama aşama anlatmakta fayda var.

Kullanıcı Adı:
Bir kullanıcı adı seçerken dikkat etmeniz gereken en önemli nokta, yaptığınız işlerden sizi tanıyanların hatırlayabileceği, tanımayanların ise kolaylıkla tahmin edebileceği bir kullanıcı adı seçmektir. Kullanıcı adı seçiminde en faydalı çözüm, freelance işlerinizin altına imza olarak attığınız ismi tercih etmek olacaktır. Bu sizin gerçek adınız da olabilir, website adresiniz de. Kısacası yaptığınız işlerin altında hangi ismi kullanıyorsanız Twitter hesabınızı da o isimle açmanız en doğru yoldur. Benim de twitter hesabımın twitter.com/ozdtasarim olması aynı sebepledir.
Bio:
Aslında bu bölüme bir şeyler yazmak kişisel tercihinize kalsa da, şunu bilmelisiniz ki Bio yani hakkınızda bölümüne ne yazarsanız yazın mutlaka okunur. Bu nedenle 160 karakterle sınırlandırılmış bir bölüm de olsa yaptığınız işi kısaca ifade edip tanıtımınızı yaparak, sunduğunuz hizmetleri listeleyebilirsiniz. Elbette bu sizin yararınıza olacaktır.
Avatar:
Twitter’da kullanabileceğiniz tek resim avatarınız olabileceğinden, yüklediğiniz resim çok çabuk Twitter kimliğiniz haline gelebiliyor. Bu nedenle avatar resminizin akılda kalıcı ve özgün olmalı. Bununla birlikte kim olduğunuzu ya da ne iş yaptığınızı çağrıştıran doğru resmi seçtiğinizden emin olmalısınız. Ben de dahil bir çoğumuz avatar olarak logomuzu kullanmamıza rağmen, kişisel fotoğrafınızın göründüğü avatarlar insanlarla aranızdaki kurumsal mesafeyi azaltarak daha güven verici bir durum oluşturuyor. Sonuçta birebir iletişim haline geçilen freelance işlerde çok önemli bir faktör olan “güven” unutulmamalı. Kısacası 80x80px’lik bir resim kullanarak nasıl bir iletişim kurmak istediğiniz konusunda doğru kararı verin.
Arkaplan Resmi:
Twitter’ın standart arkaplan resimlerinden birini kullanıyorsanız, aslında doğrusu onu bir an önce çöpe atıp kendinize özel bir arkaplan resmi kullanmaktır. Standart arkaplan resimleri, ciddi bir bağlantı ağı oluşturmanızda eksiklik olarak varsayılabilir. Daha da önemlisi, size özel bir arkaplan resmi, işinizle ilgili bilgileri paylaşmanızda, size gerçekten değerli bir statü sağlar.
Sonuç olarak, Twitter’da bir profil oluştururken kullanıcı adınızdan, arkaplan resmine kadar bütün seçimlerinizi bilinçli bir şekilde yapmanız sizin faydanıza olacaktır.
Takip edecek kişiler bulun
Twitter’da sizi kimse izlemiyorsa, tabiki yaptığınız her şey anlamsız olacaktır. Ve siz birilerini takip etmeye başlamadan, sizi takip edecek kişileri bulmak zaman alır. Bu nedenle öncelikle benzer ilgi alanları ve iş alanlarına sahip kişileri bulun. Bir kaç iletisini ya da profil bilgisini okuyarak, sizi takip etmek isteyebileceğini tahmin ettiğiniz kişileri önce siz takibe alın. Aralarından mutlaka sizi takip etmek isteyen kişiler çıkacaktır. Bunun için harcayacağınız zaman sizin için uzun vadeli bir yatırımdır. Bu şekilde Twitter’daki bağlantı ağınızı genişletebilirsiniz.
Twitter’da tarzınızı ortaya koyun ve onu koruyun
Bütün ayarlarınızı yaptınız. Sırada ne var? Tabi ki ileti yazmak. Yani dilimize de neredeyse yerleşmek üzere olan “tweetlemek”. Bu bölüm, Twitter’da yeni olanlanlara ilk zamanlarda zor gelebilir. Sonuçta yazacağınız ileti ve okuyacak kişilerle ilgili sorumluluk sahibisiniz. Benim bu konudaki tek tavsiyem: “Sadece yazın, gitsin”. Elbette hatalarınız olacak ama bunun sonucunda hatalarınızla ve doğrularınızla sadece kendiniz olacaksınız ve bu da kişiliğinize ve işinize saydamlık kazandırarak karşınızdakine dürüstlüğünüzün kanıtı olarak geri dönecektir. Tabi ki bu, bilerek hata yapmak anlamına da gelmiyor. Bir kez yazmaya başladığınızda insani ve etik değerlerden dolayı tek bir sorumluluğunuzun olduğunu farkedeceksiniz: Kendinize ve diğerlerine saygılı olmak.
Twitter’da tarzınızı oluştururken bir kaç ipucundan yararlanabilirsiniz;

Aldığınızdan fazlasını verin.
Herkes farklı amaçlarla Twitter kullanıyor olabilir ama şunu farkettim ki hiç kimse Twitter’da “hava çok soğuk” gibi gelişi güzel ileti bombardımanına tutulmak için bulunmuyor. Siz de aynı şeyi yapmak yerine, alanınızla ilgili ya da sizi takip edenlerin ilgisini çekeceğini düşündüğünüz faydalı bilgiler yazarak okunurluğunuzun devamlılığını sağlayabilirsiniz. Ayrıca blogunuz varsa yeni yazılarınızın kısa özetini geçerek tanıtınımını yapın. Yazılarınızı beğenip beğenmediklerini sorun. Soru cümleleri diyalog ortamının oluşmasını sağlar. İş harici günlük hayatınızla ilgili özel iletiler yazmayı da ihmal etmeyin. Unutmayın ki Twitter’da sadece işinizin tanıtımınızı yapmak için değil, öncelikle insanlarla iletişime geçmek için bulunuyorsunuz. Bence işin püf noktası da bu. Yani ne yaptığınızın yanından kim olduğunuz da insanlar için önemli. Sizi insanlara kendinizin değil, bir başkasının tavsiye etmesi ağızdan ağıza pazarlamada en iyi sonucu doğurur.
Suistimal etmeyin.
Bir çok yönden Twitter kişisel bir yayın kanalıdır. Ve asıl problem de buradan doğar. Diğer bütün yayın kanalları gibi izleyicilerin-dinleyicilerin canı sıkıldığı (ve kalbi kırıldığı) zaman kanalı hiç şüphesiz değiştirirler. Sadece kendiniz olmanızı tavsiye etmemin sebebi, bunun insanlara ilgi çekici gelecek olmasındandır. Twitter’da yaptığınız tek şey blogunuza yazdığınız yazıların linkini yapıştırmak olursa, sadık takipçilerinizi geri dönüşü olmadan kaybedebilirsiniz. Çünkü bir defa sizin ağınızından çıktıklarında kolay kolay geri dönmeyebilirler. En azından Twitter’da sizin ilginizi nelerin çektiğini gözden geçirin ve siz de aynı şeyi sunmaya çalışın.
Diğer yandan hedeflediğiniz ağı oluşturduğunuzda günde bir ileti yazmak ya da hiç ileti yazmamak takipçileriniz için yeterli olmayabilir. Onlarla etkileşiminizi kaybetmemek ve iletişimi koparmamak için her gün yeterli ve dengeli sayıda ileti yazın.
Blogunuzu twitter’la birleştirin.
Twitter’a sadece blogunuzdaki yazıların linkini yapıştırmanın hatalı bir davranış olduğunu belirtmiştim. Diğer bir yandan ise Twitter, blogunuzun okuyucu sayısını ciddi bir ölçüde artırabilecek güce sahiptir. Ve bu, Freelance çalışanlar için potansiyel müşterileri ile bağlantıya geçmek için çok daha önemli olabilir. Çünkü blogunuz, sunduğunuz hizmetlerin ve işinizdeki kalitenin tanıtımı için mükemmel bir araçtır. Twitter’da blog yazılarınızı yayınlayarak kişisel ve profesyonel vasfınızı paylaşmak, takipçilerinizin, yaptığınız işle ilgili güvenlerini kazanmanızı sağlar. Bu nedenle elbette blog yazılarınızın linklerini de Twitter’da yayınlayın. Bir freelance çalışan olarak hala blogunuz yoksa çok yakında yazacağım Freelance çalışanlar neden blog açmalı başlıklı makalemden faydalanabilirler.
Sırada Ne Var?
Bu adımların hepsini gerçekleştirdiğinizde Twitter bağlantı ağınızın genişlemesinde ve itibar kazanmanızda başarılı olabilirsiniz. Çok detaylı bir makale olmasa da başlangıç ve kullanım açısından faydalı bir Twitter rehberi olacağını düşünüyorum. Freelance işlerinizi büyütmek için sosyal medya ortamlarını kullanmanın çok önemli olduğunu unutmayın. Bu konuda biraz zaman harcayarak elde edebileceğiniz imkanları ve kazançları es geçmeyin.
Bu konuda unuttuğum ya da göz ardı ettiğimi düşündüğünüz noktalar olabilir. Eleştirilerinizi ve yorumlarınızı bekliyorum.
Devamını OkuFreelance çalışanlar neden Twitter kullanmalı?
Sevin ya da sevmeyin, sosyal medya siteleri uzun bir süre daha hayatımızda olmaya devam edecek. Daha da önemlisi, freelance iş yapıyorsanız, işinizi büyütmeniz açısından tartışmasız yararlı olan sosyal medya araçlarını kullanmadığınız takdirde, internetin size sunduğu en büyük fırsatı kaçırıyorsunuz demektir. Ücretsiz kullanılabilen sosyal medya araçları ile gerçek zamanlı yapabileceğiniz reklamların hatrı sayılır bir maddi getirisi olacaktır.
Benzerleri sosyal medya pazarında lider olmak adına her gün sitelerine yeni özellikler ekleyerek çabalasa da, freelance işlerinizde (özellikle web tasarım) bağlantı ağınızı genişleterek, sizi bu sektörün güçlü bir üyesi yaparak müşteri sayınızı artırmak için Twitter‘ı neden ve nasıl kullanmanız gerektiğini bir çok yönden açıklayabilirim.
Freelance çalışanlar bir yana, bence her blog yazarının bile yazılarını daha geniş kitleye duyurabilmesi için Twitter kullanması gerekiyor.
O halde Twitter’ın sadece anlık ileti yazılan bir fenomen olmadığını, freelance iş hayatınızda, kapalı olduğunu düşündüğünüz kapıları açma imkanı sunan son derece önemli bir fırsat olduğunu söylesem inanır mısınız?
Hadi başlayalım ozaman.
Twitter daha geniş bir bağlantı ağı sağlar.
İşinizle ilgili vermek istediğiniz bilgiyi daha etkili bir ifade ile nasıl sunacağınızı biliyorsanız, Twitter’daki sadık takipçileriniz, diğerlerine sizi anlatarak takipçi sayınızın artması ile doğru orantılı olarak internetteki itibarınızı da arttıracaktır. Elbette en önemli nokta kendinizi nasıl ifade ettiğinizdir. Eğer yanlış ifade ederseniz, gelişmeler de aksi yönde olacaktır. Fakat sonunda alacağız mükafat, risk almaya kesinlikle değer. Bugün bir çok freelance çalışan (özellikle Web tasarımcılar), müşterileriyle bir kez bile yüzyüze buluşmadan, işlerini internet üzerinden yürütüyor. İşte bu noktada, kullanıcı sayısı ve işlevi dikkate alındığında Twitter iş bağlantılarını sağlamak ve sürekli genişletmek açısından en önemli araçlardan biri haline gelmiştir.
Twitter sizi daha çok kişiye ulaştırır, sesinizi yükseltir.
Takipçi sayınızın artması, yazdıklarınızı okuyan kişi sayısının da artabilmesi anlamına gelir. Twitter size kısacık bir sürede yüzlerce hatta binlerce insana ulaşma imkanı sağlar. Kelimelerin gücü sınırsızdır ve bunu Twitter’da en büyük avantajınız olarak kullanabilirsiniz.
Twitter sizi meslektaşlarınızla buluşturur.
Twitter sayesinde tanıdığınız ya da tanımadığınız bir çok meslektaşınızla buluşmanız ve yaptığı işleri görmeniz mümkün. İlgilendiğiniz sektörde daha çok somut iş görmek ve daha çok meslektaş tanımak, size bir anlamda etkileşim kaynağı ve destek sağlayacaktır. Birbirinizin bloglarını okuyabilir, mailleşebilir hatta chat programları ile canlı sohbet edebilirsiniz. Böylelikle yaptığınız işlerle ilgili değerlendirme yaparak, bilen birinden fikir alabilirsiniz. Şahsen web tasarım konusundaki ustalığımı böyle bir yol izleyerek kazandım diyebilirim. Üstelik ayrıca ortak ilgi alanı olan arkadaşlar edinmiş oluyoruz.
Twitter ile söyledikleriniz çok daha hızlı yayılır.
Twitter, her söylediğinizi orman yangını mantığında çok hızlı bir şekilde yayıyor. Twitter’ı doğru kullanarak sağlam bir itibar kazandığınız takdirde, bir çok pazarlama şeklini sollayan ağızdan ağıza pazarlama (word of mouth marketing) konusunda iyi bir konuma yükselirsiniz. En doğru tabiriyle, kendinizi ve işinizi takipçilerinize beğendirirseniz, onlar da size müşteri yönlendirir.
Hala ikna olmadınız mı?
Bunlardan başka söyleyeceğim tek şey “deneseniz ne kaybedersiniz?” olur herhalde. Olumlu bir etkisini görmezseniz, en fazla biraz zaman kaybetmiş olursunuz. Bir çoğumuz için vaktin nakit olduğunu biliyorum ama küçük yatırımlar olağanüstü güzel sonuçlar doğurabilir. Bunun için denemeye değer bir platformdur Twitter.
Artık Twitter kullanmaya ikna olduysanız Freelance Çalışanlar Twitter Kullanırken Nelere Dikkat Etmeli? başlıklı yazımı bekleyin. Hala bu fırsattan yararlanmak istemiyorsanız, Twitter kullanmamak için bir kaç neden söyleyebilir misiniz?
Devamını Oku















