Freelance çalışanların yasal sorumlulukları – 3

30 Tem 2010 tarihinde eklendi. Blog | 2 yorum

Freelance çalışanlar olarak yasal sorumluluklarımızla ilgili hazırladığım yazı dizisinin 3. ve son bölümüne geçmeden önce, daha önceki 2 bölümü okumayanlara, önce 1. bölüm ve 2. bölümü okumalarını tavsiye ediyorum. İlk iki bölümde; gelir vergisi ödeme zorunluluğu, müşteriye fatura kesme, şirket kurma, şirket kurmadan sigortalı olma gibi bir çok freelance çalışanın aklına takılan sorulara cevap bulmaya çalıştım. Son bölüme geçmeden önce, bu yazı dizisini hazırlamamda bana büyük yardımı dokunan, sorduğum bütün sorulara özenle ve sabırla cevap veren, beni sıkılmadan dinleyen mali müşavir arkadaşma teşekkür ederim:)

Bu bölümde üstünde durmak istediğim asıl konu, freelance web tasarımcıların müşteri ile aralarında yaptıkları sözleşmeler olacak. Sözleşmenin geçerliliği, hazırlanırken nelere dikkat edileceği gibi önemli noktalara değineceğiniz. Ama hemen öncesinde, önceki bölümlere bağlı olarak son bir soruya cevap vererek bu bölümün ana konusuna geçiş yapalım.

Başka bir şirket üstünden fatura kesmek

Freelance çalışanların, müşteri fatura istediğinde ilk başvurduğu yol, genellikle başka bir şirket üstünden fatura kesmek oluyor. Bu durum o kadar yaygın bir şekilde kullanılır hale gelmiş ki artık insanlar yasal olup olmadığını sorgulamıyor bile. Çünkü taraflara göre, ortada yapılan bir iş, ödenen bir ücret ve stopaj veya  KDV farkı ödenerek kesilen bir fatura var. Aslında dışardan bakıldığında her şey yasal görünüyor. Sonuçta bir vergi kaçırma söz konusu değil. Ama göz ardı edilen bir durum var. Yasalara göre faturada yer alan isim, bir ürünü veya hizmeti yasal olarak ortaya çıkaran isim olarak değerlendirilir. Başka bir şirket üstünden fatura kesilirse, müşteri ile aranızda yaptığınız sözleşmenin faturayı kesen şirket üzerinde yaptırımı olmaz. Çünkü sözleşmede yer alan imzanızın, faturada adı geçen şirketi yasal olarak temsil etme yetkisi bulunmamaktadır. Bu da aslında yasal olmayan bir durum oluşturur. Bu durumda, müşterinizle aranızda geçmesi muhtemel olan bir anlaşmazlıkta, müşteriniz yasal hakkını iddia etmek istediğinde kendisini zor durumda bırakmış olursunuz. Haliyle, müşteriniz tarafından bir nevi dolandırıcılık olarak değerlendirilip, itibarınızın olumsuz olarak etkilenmesine neden olacaktır. Aynı zamanda faturada adı geçen şirketi de zor durumda bırakmış olacağınızı da hatırlatmak istiyorum. Sonuç olarak, özellikle sözleşme yaparak aldığınız işlerde başka bir şirket üstünden fatura kesmekten kaçınmalısınız. Bunun yerine, yazının bir önceki bölümünde bahsettiğim gider pusulasını tercih etmeniz  her yönden daha doğru ve “yasal”dır.

Freelance işler genellikle (biraz da zorunluluktan) karşılıklı güvene dayalı olarak yapıldığı için bir çok projede çeşitli sorunlarla karşılaşmak kaçınılmaz oluyor. Neredeyse yapılan işlerin tamamında müşteri ile aranızda yaşanan anlaşmazlıkların iki ana konusu “zaman” ve “para” ile ilgilidir. Söz konusu zaman ve para iken, iki taraf da elinde bir dayanak olmasını istiyor, haklı olarak. Müşterinizle anlaşmazlığa düşmemek için veya düştüğünüzde en temiz ve kolay yolla çözüme kavuşturabilmeniz için, işi alırken mutlaka aranızda bir sözleşme yapmanız iki taraf için de en geçerli dayanak olacaktır.

Bu noktada bir çok freelance çalışanın aklına takılan sorulara cevap verebilmek için; sözleşmenin maddeleri, sözleşmenin geçerliliği ve hazırlarken nelere dikkat edilmesi gerektiği gibi önemli konulara değinmekte fayda var.

Freelance çalışırken yaptığımız sözleşmeler geçerli mi?

Freelance çalışanların en çok sorduğu sorulardan biri de sözleşmelerin geçerliliği ile ilgili. Her iş alanında olduğu gibi freelance çalışma hayatında da yapılan sözleşmelerin geçerliliği her zaman bakidir. Sözleşmelerin hem çalışana hem de müşteriye getirdiği yükümlülükler ve yaptırım gücü, verilen hizmetin bütün aşamalarında ve teslimatında (hatta teslimat sonrasında bile) daha sağlıklı ve sorunsuz bir sürecin işlemesini sağlar. Müşterinizle aranızdaki anlaşmazlık sonucu, alacak davası açma ve icra takibi yapma haklarına sahip olursunuz.  (Müşterinizin de aynı haklara sahip olduğunu unutmayın). Tabii ki bütün bu yasal haklara sahip olmanız için, sözleşmeyi hazırlarken dikkat etmeniz gereken çok önemli maddeler ve bilmeniz gereken iş kanunları var. Aksi takdirde yanlış ve eksik hazırlandığı için yasal haklarınızı korumayan bir sözleşmenin hiç bir geçerliliği olmaz. Bu nedenle, önce sözleşme hazırlarken nelere dikkat etmemiz gerektiğine bir bakalım.

Sözleşme hazırlarken dikkat etmeniz gereken önemli hususlar

Freelance işler için yapılan sözleşmelerin geçerliliği için, olmazsa olmaz ana başlıklar vardır. Eğer sözleşmeyi kendiniz sıfırdan hazırlayacaksanız önce bu ana başlıkları oluşturmanız, daha sonra maddeler halinde bu başlıkların içeriğini oluşturarak sözleşmeyi hazırlamanız gerekiyor. Bu bölümler elbette yapılan işin türüne göre değişiklik gösterebilir. Ben doğal olarak freelance web tasarım için bir sözleşmede yer alması gereken ana başlıkları sıralamak istiyorum.

Sözleşmede yer alması gereken ana başlıklar:

• Sözleşmenin konusu ve tarafların tanımı
• Çalışanın yükümlülükleri
• Müşterinin yükümlülükleri
• Hizmet süresi ve ödeme şartları
• Sözleşmenin iptali
• Sözleşmenin onayı
• Müşterinin ve çalışanın imzası

Dediğim gibi yapılan işin türüne göre bu başlıklar değişik gösterebilir ya da azalıp çoğalabilir. Tercihe göre de, örneğin “sözleşmenin iptali” başlığını “sözleşmenin yenilenmesi ve iptali” olarak değiştirip içeriği genişletebilirsiniz. Ayrıca sözleşme onayı başlığında mutlaka ilgili iş kanunlarına, yetkili mahkeme ve icra dairelerine yer vermeniz, sözleşmenin yasal geçerliliği için daha sağlıklı olur. Bu konu ile ilgili bir avukattan destek almanız sizin yararınıza olur.

Bütün başlıkların alt maddelerinden tek tek söz etmek yerine, aşağıda verdiğim linkten örnek sözleşmeyi indirerek incelemeniz daha iyi olur diye tahmin ediyorum. Hasan Yalçın, Tasarımcının El Çantası adlı blogunda hem web tasarımcılar, hem de yazılımcılar için çok iyi iki sözleşme örneği düzenlemiş ve paylaşmış. Aşağıdaki linkten indirebilir ve kendinize göre düzenleyerek kullanabilirsiniz.

FREELANCE WEB TASARIM İÇİN SÖZLEŞME ÖRNEĞİ>>

Ama şunu unutmamanız gerekiyor ki, yaptığınız işe göre en doğru sözleşmeyi mutlaka bir avukata danışarak hazırlamalısınız. Ya da en azından, sözleşmeye son halini avukat yardımı ile vermelisiniz. Eğer çevrenizde tanıdık bir avukat varsa elinizdeki sözleşmeyi incelemesini isteyebilirsiniz. Bunun için sizden ücret isteyeceğini çok da sanmıyorum açıkçası:)

SONUÇ

Hali hazırda freelance çalışanlar ya da gelecekteki planını freelance çalışacak şekilde yapanların istemeden suçlu ya da mağdur durumuna düşmemesi için, yasal olarak freelance çalışmanın koşullarından ve sorumluluklarından haberdar olması gerekiyor. Bu konuya ışık tutmak için, freelance çalışanların yasal sorumlulukları başlığı ile 3. bölüm olarak yayınladığım yazı dizisini hazırlarken yaptığım araştırmalarda, ben de sizinle birlikte aklıma takılan bir çok soruya cevap buldum. Yazdıklarımın bundan sonraki çalışma hayatınızı olumlu yönde etkileyeceğini umuyorum.

Son olarak, konuyla ilgili eksik ya da yanlışlarımın olduğunu düşünürseniz, yorum olarak bildirmeniz hepimiz için faydalı olacaktır.

PSD formatında 20+ profesyonel website template

27 Tem 2010 tarihinde eklendi. Blog | 7 yorum

Web tasarım bloglarında neredeyse her gün yeni bir website tasarım dersi ve PSD formatında website şablonu yayınlanıyor. Söz konusu ücretsiz paylaşım olunca, bir çoğu web tasarım kurallarına ve düzenine dikkat edilmeden, gelişigüzel tasarlanmış şablonlar olduğundan göz ardı ediyorum. Fakat arasıra da olsa, son derece profesyonel ve modern tasarlanmış PSD web template’leri yayınlanıyor. PSD formatında web template ihtiyacı olanlar için, 20′den fazla profesyonel ve ücretsiz PSD template’i bir araya getirdim. Bir çoğunda Photoshop‘ta tasarım aşamalarını da ders halinde gösteriyor. Hazır website şablonu kullanmayı tercih etmeseniz de, fikir almak için mutlaka göz atmalısınız.

İndirmek için resimlere tıklayın.

Haftalık OZD #23

26 Tem 2010 tarihinde eklendi. Blog | 0 yorum

Geçtiğiğimiz haftaya, Freelance web tasarımda fiyatlandırma stratejisi başlıklı bir makale ile başlayarak, web tasarım işinde projeleri nasıl fiyatlandıracağınızı, hangi durumlarda esnek davranıp, hangi durumlarda ekstra maliyet çıkaracağınıza ve bunu müşteriye nasıl yansıtacağınıza değinmeye çalışmıştım. Bence ortaya oldukça verimli bir makale çıktı. Web tasarımla uğraşıp da bu yazıyı hala okumayanların bu yazıyı es geçmemesini tavsiye ederim.

Hemen sonrasında blogun klasiği haline gelen Web Tasarım Kaynakları serisinin 14. bölümünde, web tasarımcıların işini kolaylaştıracak ve haliyle hızlandıracak ücretsiz kaynakları bir araya getirdim.

Bana göre haftanın en önemli makalesi, Freelance çalışanların yasal sorumlulukları adı ile yazı dizisi haline getirdiğim konunun 2. bölümü idi. Freelance çalışanların gelir vergisinden muaf olup olmadıkları, şahıs firması mı yoksa limited şirketi mi kurmalarının daha iyi olacağı, şirket kurmadan nasıl sigortalı olunacağı gibi önemli konularda görüştüğüm mali müşavir arkadaşımdan öğrendiklerimi bu makalede kaleme aldım. Son olarak geçtiğimiz gün, son yıllarda çok büyük bir yükselişte olan içerik yönetim sistemlerinin en iyilerinden Drupal ile ilgili 15+ ücretsiz tema paylaşımı ile haftayı kapattık.

Freelance web tasarımda fiyatlandırma stratejisi

Web Tasarım Kaynakları #14

Freelance çalışanların yasal sorumlulukları – 2

15+ Ücretsiz Drupal Temaları

15+ Ücretsiz Drupal Temaları

25 Tem 2010 tarihinde eklendi. Blog | 0 yorum

İçerik yönetim sistemlerine meraklı olan herkes Drupal’ı mutlaka duymuştur. Hiç şüphesiz, Php tabanlı ve açık kaynak kodlu en gelişmiş içerik yönetim sistemi diyebiliriz.  Özellikle sosyal medya ve arkadaşlık sitelerinin hazırlanmasında tercih edilen Drupal, tasarımcılardan daha ziyade web geliştiricileri ve yazılımcıları ilgilendiriyor. Yine de Php’ye meraklı tasarımcıların standart içerik yönetim sistemi olarak Drupal’ı tercih ettiği de görülebiliyor. Siz de web sitenizde Drupal kullanıyor ya da müşterilerinize Drupal çözümleri hizmeti veriyorsanız, aşağıdaki ücretsiz Drupal temaları ilginizi çekecektir. Drupal’i ilk defa duyduysanız Drupal resmi sitesi‘nden ayrıntılı bilgi alabilir, test edebilir ve ücretsiz olarak indirebilirsiniz.

Temaları test etmek ve indirmek için resimlere tıklayın.

Beach

Emporium

Grassland

Cleanfolio

A3 Atlantis

Fields 2009 template

Gardening

Coolweb

Elements Theme

Acquia Marina

BlogBuzz

Orange

Ebizon RedFire

Numerology

Blogsmith

Abrasive

Abstract

Freelance çalışanların yasal sorumlulukları – 2

23 Tem 2010 tarihinde eklendi. Blog | 15 yorum

Bir süredir hazırlamayı düşündüğüm ve nihayet 1. bölümünü geçtiğimiz hafta yayınladığım freelance çalışanların yasal sorumlulukları yazı dizisine 2. bölümüyle kaldığımız yerden devam ediyoruz. Bir mali müşavir arkadaşımla yaptığım görüşme sonrasında ses kaydını metne dökecek zamanı bulmak ve düzenlemek bir kaç günümü aldı haliyle. 2.bölüme geçmeden önce, ilk bölümü okumayanlar Freelance çalışanların yasal sorumlulukları 1 linkine tıklayarak okuyabilirler.

İlk bölümün son paragrafında, tasarım işini yaptığınız müşterinizin şirketine gider pusulası kestirerek, hem freelance çalışan olarak fatura kesmek zorunda kalmayacağınızdan, hem de böylelikle müşterinin %10 stopaj ödemek koşuluyla size KDV ödemek zorunda kalmadığından bahsetmiştim. Geçtiğimiz günlerde görüştüğüm mali müşavir bu konu ile ilgili önemli bir konuya değindi: “eğer sürekli ve sık aralıklarla, adınıza gider pusulası kesiliyorsa ve vergi dairesi de bunu tespit ederse, otomatik olarak sizi serbest meslek erbabı konumunda değerlendirip vergi mükellefi yaparlar” dedi. yani gider pusulası kestirmenin de kendi içinde bir sınırı olması gerektiğinden ve abartılmamasından söz etti.

2. bölümde asıl üstünde durmak istediğim freelance çalışanlar için gelir vergisi konusuna geçmeden önce, internette “web tasarım, kanunlarda sanat eseri şeklinde değerlendiriliyor” şeklinde dolaşan bir duyumun, sadece bir defaya mahsus olarak tasarım yapıldığında geçerli olduğunu belirtmem gerekiyor. Yani web tasarımı sürekli olarak para kazandığınız bir işe çevirdiyseniz sanat eseri olmaktan çıkıyor. Bu durumda, serbest meslek erbabı olarak vergi dairesine kayıt yaptırmanız ve aylık KDV beyanı vermeniz gerekiyor. Şahıs firması açmayıp home-ofis çalışsanız da bunu yerine getirmekle yasal olarak yükümlüsünüz. Vergi dairesinden bulunduğunuz yere yoklamaya geleceklerini de hatırlatmak isterim.

Bu şekilde çalıştığınızda, yaptığınız işlerin karşılığında serbest meslek makbuzu kesebiliyorsunuz.

Freelance çalışanlar gelir vergisi ödemek zorunda mı?

Freelance çalışanların en çok sorduğu ve cevabını en çok merak ettiği konulardan biri gelir vergisi ödemek zorunda olup olmadıkları. Mali müşavirin bu konu ile verdiği cevap bütün freelance çalışanları sevindirecek sanırım. Söylediğine göre, serbest meslek erbabı olarak çalışmaya başladığınızda, stopaja tabii olduğunuzdan gelir vergisi ödemiyorsunuz.  Bu nasıl olacak diye endişelenenler için örnek vererek anlatayım.

Yaptığınız bir tasarım işi karşılığında müşteriye fatura (serbest meslek makbuzu) kestiğiniz zaman, bu makbuz üzerinden stopajı müşteri öder. Yıl sonunda sizin ödemeniz gereken vergi, stopaj üzerinden mahsup edilir. Böylelikle gelir vergisi ödememiş olursunuz. (Gelir vergisinin mahsup edilmesi ile ilgili detayları yeminli mali müşavirin hazırladığı yazıdan okumak için tıklayın… ) Ama serbest meslek erbabı olduğunuz için ve fatura kestiğiniz için giderlerinizi masraf olarak gösterdikten sonra KDV vermekle yükümlüsünüz.

Bütün bunlar aklınızdaki soru işaretine cevap olmuştur sanırım.

Şahıs firması mı  yoksa limited şirketi mi?

Freelance çalışanların kendi aralarında en çok tartıştığı diğer bir konu ise şirket açmakla ilgili. Forumlarda ve ilgili sosyal mecralarda gördüğüm kadarıyla, freelance çalışanlar şahıs firması ya da limited şirketi kurmak konusunda kararsız kalıyor. Bunun her iki şirket türü için de geçerli sebepleri var. Ve bu sebepler de, hangisini seçeceğine kişinin kendisinin karar vermesinden başka bir çare bırakmıyor bize. Yine de bu konuda nasıl bir karar vermemiz gerektiğine yardımcı olmak açısından görüştüğüm mali müşavir, konu ile ilgili tavsiyelerde bulundu. Şahıs firması mı yoksa limited şirket mi kurulmasının daha doğru olacağına, işin büyüklüğüne göre kişinin kendisinin karar verebileceğine değindi. Ama kendisine  göre,  freelance web tasarım işi için başlangıçta şahıs firması açılmasının çok daha avantajlı olduğunu da söyledi.

Neden şahıs firması?

Eğer küçük ölçekli çalışmaya başlayacaksanız, şahıs firmasının avantajları limited şirkete göre çok daha fazla:

• Şahıs firmasını açmak ve kapatmak çok kolaydır. Yalnızca bir dilekçe ile başvurup açabilir ve bir kaç gün içinde de kapatabilirsiniz. Ancak limited şirketi açmak da kapatmak da oldukça zahmetli ve uzun süreli bir iştir. (kapanması hakim kararına bağlı olarak 2 yılı geçebiliyor.)
• Şahıs firmasının ilk kurulum masrafları da limited şirkete göre çok daha uygun.
• Şahıs firması açarak serbest meslek erbabı olarak çalışmaya devam edebilirsiniz. Böylelikle yıl sonunda gelir vergisini stopaj üzerinden mahsup etmeye hala hakkınız var demektir. Yani gelir vergisi mükellefi olsanız da, kâr kullanımına bağlı olarak herhangi bir vergi yükü ile karşılaşmazsınız. Limited şirketteki kurumlar vergisi gibi bir yükümlülüğünüz de yoktur.
• Bürokrasi, limited şirketine göre çok daha az olduğundan tabela ve ruhsat gibi prosedürlerle de uğraşmak zorunda kalmıyorsunuz.

Bütün bunlarla birlikte, işiniz hali hazırda büyümekte ise yaptırım gücü açısından limited şirketi kurmak daha iyi olur. Bundan sonrasında karar sizin:)

Şirket kurmadan sigortalı olmak

Sanırım freelance çalışanların şirket kurmak istemesindeki nedenlerinden biri de, emekli olmak ve sağlık hizmetlerinden yararlanmak. Aslında bu imkanlardan yararlanmak için şirket kurmanıza gerek yok. İsteğe bağlı Bağkur’lu olarak kendi sigorta priminizi ödeyebilir ve emekli olabilirsiniz. Ayrıca her Bağkur’lu gibi sağlık hizmetlerinden de faydalanabilirsiniz. Tabii ki isteğe bağlı Bağkurlu olmanın da şartları, avantajları ve dezavantajları var. Konuyla ilgili detaylı bilgiyi T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu‘nun ilgili sayfalarından öğrenebilirsiniz.

Yazı dizisinin bu bölümünü hazırlamak için yaptığım araştırmalar sayesinde, şahsen konu ile ilgili bilmediğim bir çok ayrıntıyı öğrenmiş oldum. Öğrendiklerimi de sayısal detaylara  girmeden blogumda yayınlayarak, freelance çalışanlara yardımcı olmaya çalıştım. Vergi, masraf, prim gibi konularda sayısal detaylara girmek istemememin nedeni, aklınızı çok karıştırmak istemeyişimdi. Çünkü önümüzde birden fazla seçenek olunca ve onlarca rakam da işin içine girince, biz işin içinden çıkamaz hale gelebiliriz:) Şirket kurmaya kararlıysanız, beraber çalışacağınız mali müşavire danışarak, kendi tercihlerinize göre değişecek maliyeti ve giderleri tüm detaylarıyla öğrenebilirsiniz.

Freelance çalışanların yasal sorumlulukları başlıklı yazı disinin 3. ve son bölümünde ise başka şirket üzerinden fatura kesmek ve  freelance çalışanların müşteri ile aralarında yaptıkları sözleşmeyi ana konu olarak ele almayı düşünüyorum. Görüşmek üzere…

Web Tasarım Kaynakları #14

22 Tem 2010 tarihinde eklendi. Blog | 3 yorum

Yine hafta sayısı ile web tasarım kaynakları sayısının arası bayağı açıldı:) Sanırım bunu çok da önemsememem gerekiyor. Her ay en azından bir kaç web tasarım kaynağı yayınlasam da olur her halde. Yine de ihmal etmemeye çalışacağım. Web tasarım kaynaklarının 14. bölümünde de klasik içerik haline gelen yazı tipi, ikon seti, PSD dosyası, vektörel grafik, wordpress teması, photoshop fırça seti, doku paketi, arabirim seti gibi tasarım esnasında işinizi kolaylaştıracak ve hızlandıracak kaynaklar yer alıyor. Tamamını ücretsiz indirerek arşivinize ekleyebilirsiniz. Özellikle arabirim setlerini ve ribbon dediğimiz kuşak setini tavsiye ederim. Bir de Smashing Magazine‘in içerik yönetim sistemlerine özel olarak hazırlayıp, ücretsiz olarak yayınladığı CMS ikon setini mutlaka indirin.

Quicksand Yazı Tipi

Megalopolist Yazı Tipi

Code Bold Yazı Tipi

Days Typeface Yazı Tipi

Pixelophilia İkon Seti

CMS İkon Seti

Gcons ikon seti (12 renk seçeneği ve PSD dosyası ile)

Massive Web Element ve Buton Seti

Modern Web Arabirim seti (PSD dosyası)

All in One – Web Element Seti (PSD dosyası)

Vektörel Ribbon Seti

Lens Flare – Doku Seti

Spray Print – Photoshop Fırça ve Doku Paketi

Floral Photoshop Fırça Seti

Watercolor – Photoshop Fırça Seti

Sketchpad – WordPress Teması

Texture Art – WordPress Teması

Freelance web tasarımda fiyatlandırma stratejisi

20 Tem 2010 tarihinde eklendi. Blog | 8 yorum

Bir çok sektörde olduğu gibi tasarım işinde de freelance çalışmanın yükselişte olduğunu her fırsatta söylüyorum. Esnek çalışma saatleri ve evden çalışmak gibi cazip sebepler, bu yükselişte en büyük rolü oynuyor. Ancak bu yükselişle birlikte, web tasarım dünyasında bütün freelance çalışanlar ve müşteriler aynı durumdan yakınıyor: rekabetle birlikte fiyatlardaki uçurum. Bazı tasarımcılar rekabet olayını yanlış değerlendirerek fazlasıyla düşük fiyatlar karşılığında web tasarım hizmeti vermeye devam ediyorlar. Ancak sadece rakip tasarımcılar açısından değil, müşteri tarafından bakınca da doğru fiyatlandırma yapmanın çok önemli olduğunu bilmelisiniz.

Freelance iş ilanlarını ve forumlara göz attığınızda 100 TL’ye web tasarım hizmeti veren tasarımcılar olduğunu görüyorsunuzdur. Bu durum, işini ciddiye alan profesyonel tasarımcılar açısından gerçekten üzücü bir durum. Her ne kadar rakiplerinizin onlar olmaması gerekse de, hizmet kalitesiyle doğru orantılı olarak düşürdükleri bu miktar, bu konularda bilgili olmayan  müşterileri yanıltabiliyor. Yine de bilinçli müşteriler, web sitesinin istedikleri kalitede olması için gereken minimum ve maksimum fiyatı yaklaşık olarak bilirler.

Ben de dahil bir çok tasarımcı şu soruyla karşılaşmıştır: “web sitesini ne kadara yapıyorsunuz ?” Bu soruya cevap vermek sandığınız kadar kolay değil. Yazının devamında, website projeleriniz için fiyatlandırma yaparken nelere dikkat etmeniz gerektiğini ve nasıl bir yol izleyeceğinizi okuyacaksınız. Özellikle de bu işe yeni başlayanların bu yazıyı dikkatle okumalarını tavsiye ediyorum.

Web sitesini fiyatlandırmak

Bir web sitesi projesine fiyat biçmeden önce kendinize bazı sorular sormanız gerekiyor. Bu soruların cevabını vererek, alacağınız projenin bir anlamda fiyat analizini yapmış olursunuz:

Ne kadar zamanınızı alacak?

Projeye fiyat belirlerken dikkat etmeniz gereken en önemli faktör, zaman. Yapılan işin büyüklüğüne ve türüne göre alacağı zamanı yaklaşık olarak tahmin edebilmeniz gerekiyor. Bu konuda aslında en kolay çözüm, projeyi saat üzerinden ücretlendirmek. Zaten yurt dışında bir çok freelance tasarımcı, aldıkları projeleri saat başına değerlendirerek çalışıyorlar. Ancak bu, ülkemizde pek tercih edilen bir çalışma sistemi olmadığından projeyi toplam zaman üzerinden değerlendirmek durumundayız. Yani bir web sitesi ne kadar çok zamanınızı alacaksa fiyatı da doğru orantılı olarak artırabileceğinizi bilmelisiniz.

Yeni iş almak için zamanınız var mı?

Bazen öyle dönemler oluyor ki, aynı anda bir çok proje üzerinde çalışmak zorunda kalıyoruz. Böylece yeni işlere burun kıvırdığımız oluyor. Böyle durumlarda halk dilinde çok kullanılan bir söz var: “milyar versen yapmam“:) Ancak bu söz bu işte her zaman geçerli olmayabilir. Yeterli boş zamanınız yoksa, uykunuzdan ve kişisel aktivitelerinizinden fedakarlık etmeye değecek fiyatlar isteyebileceğiniz durumlar söz konusu olabilir. Tam tersi olarak da, zamanınız varsa boş kalmamak için projeyi normalinden daha düşük fiyatlarla almayı tercih edebilirsiniz. Bu duruma ticaret dünyasında fırsat maliyeti deniliyor.

Projenin gelecekteki potansiyeli nedir?

Alacağınız projeyi fiyatlandırırken, projenin gelecekteki potansiyeli de çok önemli. Eğer gerçekten çok tutacağına emin olduğunuz bir web projesi ise, bu işi kaçırmamak için normalden düşük bir fiyat isteyebilirsiniz. Böylelikle başlangıçta daha az kazanmış olsanız bile, zaman içinde bu proje size hem doğrudan hem de dolaylı olarak daha fazla kazandıracaktır.

Teknik destek verecek misiniz?

Ben web site işlerimi fiyatlandırırken müşteriye mutlaka iş sonrası düzenli olarak destek isteyip istemeyeceklerini soruyorum. Yani siteyi müşteriye teslim ettikten sonra, içerik yönetimi, sitenin bakımı ve güvenliği gibi bütün işleri müşteri üstlenecekse farklı fiyat veriyorum. Eğer web sitesinin bütün teknik desteği de bana ait olacaksa aylık destek ücreti talep edeceğim için proje fiyatını normalden daha düşük belirleyerek, teknik destek için alacağım aylık ücretten uzun vadeli kazanma yolunu tercih ediyorum. Siz de yeni website projesi alırken müşterinizle mutlaka bu konuyu konuşun.

Müşteri sizin için ne kadar değerli?

Yeni projenin sahibi daha önce çalıştığınız ve memnun kaldığınız bir müşteri ise fiyatta esnek davranabilirsiniz. Çünkü freelance çalışmanın en zor yanlarından biri karşılıklı olarak müşteri-tasarımcı memnuniyetidir. Ve hali hazırda memnun olduğunuz bir müşteriniz varsa bu fırsatı kaçırmak istemezsiniz. Ya da sektöründe isim yapmış yeni bir müşteri söz konusu ise,  fiyatı normalden düşük tutarak “işi kapmanız” portföyünüz açısından faydalı olur.

Müşteri ne istediğini biliyor mu?

En çok karşılaşılan ve baş ağrıtan durumların başında geliyor bu. Eğer müşteriniz web sitesi konusunda ne istediğini bilmiyorsa yapacak çok işiniz var demektir. Website işini alıp yapmaya başladığınızda müşteriden o kadar çok değişiklik talepleri gelir ki sürekli tasarımı ve kodlamayı değiştirmek, hatta başa dönmek zorunda kalırsınız. Fazladan zaman ve iş gücü kaybı ekstradan maliyet demektir. Projenin en başında toplam fiyatlandırmayı müşteriye bildirirken, söz konusu ekstra maliyeti de göz önünde bulundurmanız gerekiyor. Ayrıca bu duruma düşmek istemiyorsanız, müşterinizle aranızda, proje ile ilgili yapılacak işlerin ve toplam fiyatın yer aldığı bir sözleşme yapmanızı tavsiye ederim.

Projenin gereksinimleri neler?

Müşterilerinizin talebine göre web sitesinde kullanacağınız teknolojiler değişiklik gösterebilir. Sitede kullanacağınız kodlama dili (Xhtml, Html 5 …), flash ya da javascript gibi bir çok web teknolojisi projenin maliyetini etkiler. Ayrıca içerik yönetim sistemi ya da bir e-ticaret sistemi kurulumu yapacaksanız kullanacağınız CMS ve yazılım diline göre de yapacağınız işler çoğalacağından ve zorlaşacağından, fiyat verirken bütün bunlara dikkat etmeniz gerekir.

Alacağınız iş türünde ne kadar deneyimlisiniz?

Çok iyi bir web tasarımcı olabilirsiniz. Ancak daha önce hiç çalışmadığınız bir türde web sitesi işi almanın, sizi her zamankinden daha çok yoracağından ve daha çok zaman alacağından emin olun. Eğer müşteri sizden daha önce tecrübeli olmadığınız şeyler yapmanızı istiyorsa, bu sizin için fiyatı artıran bir faktördür. Çünkü yıllardır deneyim kazandığınız bir işi yapmanın kolaylığını, ilk defa yapacağınız bir işte bulamayacaksınız. Fakat her projede yeni bir şeyler öğrenmek için harcadığınız emek ve zaman zorunuza gitmiyor, tam tersine bunu yanınıza kar sayıyorsanız, bu faktörü değerlendirme dışında tutabilirsiniz.

Bu makaleyi hazırlarken yararlandığım kaynaklar:

• How-To Price Freelance Project Successfully

• 12 Realities of Pricing Design Services

• Factors to Consider When Pricing Design Services

• The Price Is Right

Haftalık OZD #22

19 Tem 2010 tarihinde eklendi. Blog | 0 yorum

OZD Tasarım’ın 22.haftasında yeni başlayanlar için sıfırdan jQuery öğreten Türkçe jQuery dersleri ile haftaya başlamıştık. Nette jQuery ile ilgili bir çok kaynak ve hazır eklenti mevcutken, maalesef kısıtlı sayıda Türkçe ders bulunduğunu farkettim. Umarım jQuery ile uğraşan web geliştirici arkadaşlarımız daha fazla jQuery dersi yayınlarlar. Yine de bulduklarım oldukça özenli ve ayrıntılı olarak hazırlandığı için kesinlikle yeni başlayanların jQuery öğrenmesi için çok faydalı olacaktır.

Hemen sonrasında, uzun zamandır blogumda yer vermediğim Twitter ile ilgili, nette bulduğum ücretsiz indirebileceğiniz yeni Twitter ikon setlerini bir araya getirdim. Blogunuzda, web sitenizde kullanabileceğiniz çok sevimli ikonlar var. Arşivinize eklemeye, ikon arşiviniz yoksa en azından göz atmanıza değer.

Geçtiğimiz haftanın en dikkat çeken konusunu, haftanın son makalesi oluşturuyor. Freelance çalışanların en çok yakındıkları konuların başında gelen Freelance çalışanların yasal yükümlülükleri ile ilgili bir yazı dizisinin ilk bölümünü yayınladım. Devamı için, geçtiğimiz haftasonu bir mali müşavir arkadaşımla konuyla ilgili bir görüşme gerçekleştirdim. Ancak aniden şehir dışına çıkmak zorunda kaldığımdan, yazının devamını hazırlayamadım. Sanırım bir kaç gün içinde yayınlamış olurum. Merak etmeyin bu yazı dizisini hepimizin işine yarayacak şekilde tamamlamaya kararlıyım:) Bu hafta yazının 2. bölümünü okuyabileceksiniz. Takipte kalın.

Yeni başlayanlar için Türkçe jQuery dersleri

10+ Yepyeni Twitter ikon setleri

Freelance çalışanların yasal sorumlulukları – 1

Freelance çalışanların yasal sorumlulukları – 1

16 Tem 2010 tarihinde eklendi. Blog | 4 yorum

Şu sıralar, malum sebeplerle yükselişte olan freelance çalışma hayatı ile ilgili önemli bir konuyu araştırıyorum: Freelance çalışanların yasal sorumlulukları. Yasal olarak freelance çalışmak için neler yapılması gerektiği, vergi kanunları, müşteri ile aramızda yaptığımız sözleşmenin geçerli olup olmadığı gibi önemli konuları, hem internetten araştırarak hem de çevremde bulunan avukat ve mali müşavir arkadaşlarıma danışarak öğrenmeye çalışıyorum. Sonuçta, freelance çalışmayı tercih eden hiç kimsenin, yaptığı bir iş sonunda bilinçli ya da bilinçsiz olarak suçlu durumuna düşmek isteyeceğini sanmıyorum. Bu nedenle, freelance çalışanlar olarak yasal sorumluluklarımızı, haklarımızı ve ilgili iş kanunlarını bilmemiz gerekiyor.

Freelance çalışmak yasal mı?

İnternetten yaptığım ön araştırma ile bu konuda en çok tartışılan konuların başında freelance çalışmak yasal mı? sorusu geliyor ki sayfalarca tartışılan bu sorunun cevabı aslında çok basit: Yasal sorumluluklarınızın bilincinde olarak ve yükümlülüklerinizi yerine getirerek çalıştınız sürece freelance çalışmak elbette yasaldır. Peki nedir bu yasal sorumluluklar? İşte benim de tam olarak öğrenmek ve burada kaleme almak istediğim konu bu:) Ancak hala devam eden araştırmalarım sonucunda edindiğim bilgilerin doğruluğundan emin oluncaya dek kesin kanıya varmak ve sizleri de yanıltmak istemiyorum. Bu nedenle, konuyu bir yazı dizisi şeklinde ele almanın daha doğru olacağını düşündüm. Cevapları bulmak için önce freelance çalışanların en çok merak ettiği ve tartışığı konuları sıralayarak başlayalım.

Konuyla ilgili neredeyse bütün freelance çalışanlar

aynı soruları soruyor:

• Freelance çalışanlar müşteriye fatura kesmek zorunda mı? Başka bir iş yerine fatura kestirsek olur mu?
• Freelance çalışanlar gelir vergisi ödemek zorunda mı? Yoksa freelance çalışanlar gelir vergisinden muaf mı?
• Freelance çalışanlar şahıs şirketi kurmalı mı?
• İş yasası ve vergi kanunları freelance çalışanlar için de geçerli mi?
• Home-Ofis çalışmanın yasal yükümlülükleri nelerdir?
• Müşteriyle yaptığımız sözleşmenin geçerli olması için ne yapmak gerekir?

Fatura kesmek zorunda mıyız?

Bu konu daha çok “fatura kesmezsek ne olur?” şeklinde tartışılan bir soru aslında. Çünkü yasalara göre haksız kazanç sahibi durumuna düşmemek için elde ettiğimiz geliri faturalandırmak zorunda olduğumuzu bir çoğumuz biliyor olmalı. Ancak freelance çalışan bir çok insanın kendine ait şirketi olmadığından, öyle durumlarda ne yapılması gerektiği konusunda tereddütte kalıyorlar. Müşterilerden fatura talep edildiğinde ise herkesin ilk aklına gelen şey, başka bir şirkete KDV tutarını ödeyerek, o şirket üzerinden fatura kestirmek oluyor. Bu durum tamamıyla yasal mı değil mi tartışılır ancak kesin olan bir şey varsa o da etik olmadığı. Ayrıca eğer müşteri ile sizin aranızda bir sözleşme yapıldıysa, faturada geçen isimle sözleşmede geçen isim aynı olmadığından, müşteri ile aranızda bir sorun yaşandığında, bu durum hakkınızı aramak için yasal yollara başvurmanıza engel olabilir.

Gider Pusulası

Edindiğim bilgilere göre, başka bir şirket üstünden fatura kesme yoluna gitmeden önce müşterinizle konuşarak, yaptığınız iş ile ilgili sizin adınıza gider pusulası kesmesini isteyebilirsiniz. Müşteri size gider pusulası kestiğinde hizmet bedelinin %10′u kadar stopaj vergisi öder. Bu durumda size KDV ödemesine gerek de kalmaz. Hizmeti alan kişi yani müşteriniz gider pusulasının kopyasını alarak, size aslını verir. Böylece siz gelirinizi o ise giderini belgelendirmiş olur. Bence de freelance çalışanlar için fatura konusundaki en kolay ve yasal çözüm bu.

Kazancınızı belgelendirdiniz.

Peki, vergi vermeniz gerekmiyor mu?

Konuyla ilgili sorularımı sormak üzere hafta sonu bir mali müşavir ile görüşmem var. Bu nedenle, gelir vergisi ve vergi kanunları, şirket kurmak, home-ofis çalışmanın yasal yükümlülükleri, sözleşmelerin geçerliliği gibi konularla ilgili, yazının başında sorduğumuz sorulara 2.bölümünde  geçsek daha iyi olacak. Bir kaç güne kadar yazının 2.bölümünü hazırlayıp yayınlamayı planlıyorum.

10+ Yepyeni Twitter ikon setleri

14 Tem 2010 tarihinde eklendi. Blog | 1 yorum

Dünyanın en büyük sosyal mecralarından biri olan Twitter, bir süredir ülkemizde de oldukça yaygın olarak kullanılmaya başlandı. Artık neredeyse her blog sahibinin, alışveriş sitesinin, kurumsal firmaların ve sosyal medyada aktif olarak yer alan bütün internet kullanıcılarının bir Twitter hesabı var. Bu aynı zamanda, Twitter ortamında sizin reklamınızı yapacak ve sesinizi duyaracak daha çok Twitter kullanıcısı demek oluyor. Yani web sayfanıza, blogunuza eklediğiniz bir Twitter ikonu ile, sayfa bağlantılarınızı Twitter’da yayınlamanın artık çok daha kolay olduğunu bir çoğunuz biliyor.

İnternette web sitenize ya da blogunuza ekleyebileceğiniz bir çok ücretsiz Twitter ikon seti bulunmakta. Benim de kişisel olarak özel bir merakım var bu ikonlara. Twitter kuşunu ve rengini sevdiğimden olsa gerek:) Yeni ikonlar gördükçe göz atıyorum mutlaka. Yakın zamanda yayınlanan yeni ve ücretsiz Twitter ikon setlerini blogumda paylaşmak istedim. Hem böylelikle, bir süredir adını anmadığım Twitter ile ilgili iki kelam etmiş bulundum, iyi de oldu:) Aşağıda bulunan 10+ yepyeni Twitter ikon setlerini ücretsiz indirmek için resimlere tıklamanız yeterli.